De bestuurders van de voormalige gemeente
Bijna twee eeuwen lang had Gramsbergen een eigen gemeentebestuur. Achter de namen in dit overzicht schuilen uiteenlopende levens: van notarissen en gemeentesecretarissen tot bestuurders die de oorlog meemaakten of de laatste jaren voor de herindeling begeleidden.
Ontdek wie deze burgemeesters waren, hoe zij in Gramsbergen terechtkwamen en waar hun loopbaan hen verder bracht. De ambtsperioden volgen het gemeentearchief; tijdelijke waarnemers zijn herkenbaar aangeduid. Waar een portret ontbreekt, staat een symbolische pentekening die niet het werkelijke uiterlijk weergeeft.
1812–1818
Evert van der Scheer
Evert van der Scheer is de eerste bestuurder in het burgemeestersoverzicht van Gramsbergen van het gemeentearchief. Zijn ambtsperiode liep van 1812 tot 1818. Hij werd opgevolgd door Willem Swam. Over zijn persoonlijke leven bevat dit overzicht geen nadere gegevens.
1818–1852
Willem Swam
Willem Swam begon in 1818, op dertigjarige leeftijd, als burgemeester. Eerder werkte hij als secretaris in Hardenberg. In Gramsbergen combineerde hij verschillende gemeentelijke functies en was hij vanaf 1822 ook notaris. Na zijn vertrek als burgemeester bleef hij betrokken bij het bestuur: in 1857 werd hij raadslid en wethouder. Hij overleed in 1875 in Gramsbergen.
1852–1854
Hendrik Pilgrum Marius Cato van Ingen
Van Ingen was een in Kampen geboren jurist. Na zijn studie in Utrecht werkte hij als advocaat. In 1852 volgde hij Willem Swam op en werd hij tevens gemeentesecretaris. Zijn verblijf in Gramsbergen duurde ongeveer twee jaar: in het voorjaar van 1854 vertrok hij om burgemeester van Steenwijkerwold te worden.
1854–1857
Alexander Carel Bouwmeester
Alexander Carel Bouwmeester bestuurde Gramsbergen van 1854 tot 1857, tussen de ambtsperioden van Van Ingen en Van Barneveld. Het hier afgebeelde portret dateert uit 1864, dus van na zijn tijd als burgemeester van Gramsbergen. Het geeft een gezicht aan een van de negentiende-eeuwse bestuurders van de gemeente.
1857–1859
Johannes Hendrikus van Barneveld
Van Barneveld werd in 1830 geboren in Rijssen. Vanaf januari 1857 was hij burgemeester én gemeentesecretaris van Gramsbergen. In 1859 vertrok hij naar Staphorst. Daarna zette hij zijn bestuurlijke loopbaan voort in Avereest, waar hij vanaf 1861 tot zijn overlijden in 1878 burgemeester was.
1859–1864
Albertus François Stroink
Albertus François Stroink was van 1859 tot 1864 burgemeester van Gramsbergen. Hij volgde Johannes Hendrikus van Barneveld op. Na zijn vertrek begon de lange ambtsperiode van Otto van Riemsdijk. In het geraadpleegde burgemeestersoverzicht is geen afzonderlijke levensbeschrijving van Stroink opgenomen.
1864–1897
Otto van Riemsdijk
Otto van Riemsdijk kwam in 1864 vanuit Nieuweschans naar Gramsbergen. Ook zijn vader was burgemeester geweest. Otto bleef hier 33 jaar in functie en was daarnaast gemeentesecretaris. Na zijn pensionering volgde zijn zoon Cornelis Johannes hem op. Daarmee bleef de familienaam nog tientallen jaren verbonden aan het bestuur van Gramsbergen.
1897–1939
Cornelis Johannes van Riemsdijk
Cornelis Johannes werd in 1868 in Gramsbergen geboren als zoon van burgemeester Otto van Riemsdijk. Hij zette de bestuurlijke traditie van zijn familie voort en combineerde het burgemeesterschap aanvankelijk met het gemeentesecretariaat. Die laatste functie beëindigde hij in 1927. Na ruim veertig jaar als burgemeester nam hij op 1 juli 1939 afscheid.
1939–1945
Samuel Willem Alexander baron van Voerst van Lynden
Van Voerst van Lynden werd in 1939 burgemeester. Met zijn vrouw woonde hij op De Groote Scheere in Holthone. Tijdens de bezetting hielpen zij ontsnapte Franse krijgsgevangenen; hij was ook actief in de Ordedienst. In januari 1945 werd hij gevangengenomen en later naar Duitsland gedeporteerd. Hij keerde niet terug. Zijn precieze lot bleef onzeker; het gemeentearchief vermeldt hem als officieel vermist.
1945
A.W. de Jager (waarnemend)
A.W. de Jager wordt door het gemeentearchief vermeld als waarnemend burgemeester in 1945. Zijn naam hoort bij de korte overgangsperiode voordat Francis Hermannus van der Bend het ambt waarnam. De geraadpleegde overzichtslijst geeft geen verdere biografische bijzonderheden of exacte ambtsdata.
1945–1947
Francis Hermannus van der Bend (waarnemend)
Van der Bend werkte sinds 1938 op de gemeentesecretarie van Gramsbergen. Na de oorlog nam hij het burgemeesterschap waar, van 8 mei 1945 tot eind mei 1947. Zijn band met de verdwenen burgemeester Van Voerst van Lynden was persoonlijk: hij gaf zijn tweede zoon diens voornamen. In 1948 verhuisde het gezin naar Zaandam.
1947–1958
Jacobus Hendrik de Goede
De Goede had al ervaring bij de provinciale waterstaat, een gemeentesecretarie en het Ministerie van Binnenlandse Zaken toen hij in juni 1947 burgemeester werd. Hij bleef tot 1958 in Gramsbergen. Daarna volgden burgemeestersfuncties in Hardenberg en Hoogeveen. Zijn loopbaan verbindt Gramsbergen zo met meerdere gemeenten in de regio.
1958–1979
Hendrik van Hout
Van Hout trad in 1958 aan na ambtelijk werk in Gaasterland en Maassluis en een periode als gemeentesecretaris in Medemblik. Ook twee van zijn broers werden burgemeester. Hij bleef ruim twintig jaar in Gramsbergen. Bij zijn pensionering in 1979 ontving hij de gemeentelijke erepenning in goud en een koninklijke onderscheiding.
1979–1983
Gerrit Willem Floors
Floors werd in mei 1979 burgemeester, na werk bij verschillende gemeenten en als gemeentesecretaris in Heino en Noordwijkerhout. Een ernstig verkeersongeluk in september 1981 maakte terugkeer in het ambt onmogelijk. Vanaf november 1981 nam Klaas Bossenbroek zijn taken waar. Floors kreeg in maart 1983 eervol ontslag.
1983–1992
Jan Koob Slomp
Slomp kwam in 1983 naar Gramsbergen vanuit Oldekerk, waar hij burgemeester en gemeentesecretaris was geweest. Daarvoor werkte hij bij verschillende gemeenten, waaronder Ulrum. In 1992 vierde hij veertig jaar overheidsdienst. Aan het einde van dat jaar nam hij vervroegd afscheid van het burgemeesterschap.
1993–1996
Jan Lukas Eggens
Eggens bracht bij zijn aantreden in februari 1993 ervaring uit Dalfsen mee. Daar was hij jarenlang raadslid en wethouder geweest en had hij tijdelijk het burgemeestersambt waargenomen. Na zijn jaren in Gramsbergen vertrok hij naar de Friese gemeente Dantumadeel. Zijn ambtsperiode ging vooraf aan de laatste fase van Gramsbergen als zelfstandige gemeente.
1996–2000
Joseph August Marie Leo Houben (waarnemend)
Houben werd in januari 1996 waarnemend burgemeester van Gramsbergen. Hij combineerde deze taak met het burgemeesterschap van Tubbergen. Als jurist had hij eerder onder meer bij de CDA-fractie in de Tweede Kamer gewerkt. Hij bleef aan tot de herindeling op 1 januari 2001 en werd daarna burgemeester van Barneveld.
Bijna twee eeuwen eigen bestuur
Deze burgemeesters maakten deel uit van bijna twee eeuwen Gramsberger geschiedenis. Sommigen bleven tientallen jaren, anderen namen het bestuur tijdelijk waar. Samen vertellen hun levensverhalen over de tijd waarin zij Gramsbergen bestuurden.
Op 1 januari 2001 ging Gramsbergen samen met Avereest en Hardenberg op in de nieuwe gemeente Hardenberg. Daarmee kwam een einde aan Gramsbergen als zelfstandige gemeente.
Een straatnaam om te onthouden
De Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat behoort tot de langste straatnamen van Nederland. De naam houdt de herinnering levend aan de Gramsberger burgemeester die tijdens de Tweede Wereldoorlog actief was in het verzet en niet terugkeerde na zijn deportatie.
De Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat.
Otto van Riemsdijk · 33 jaar burgemeester
Otto van Riemsdijk werd in juli 1864 burgemeester van Gramsbergen, nadat hij korte tijd burgemeester van Nieuweschans was geweest. Hij vervulde hier ook de functie van gemeentesecretaris. Na 33 jaar werd hij opgevolgd door zijn zoon Cornelis Johannes. Otto overleed in 1898 in Gramsbergen.
De familie Van Riemsdijk omstreeks 1850. Otto staat als derde van links op de foto.
Hendrik van Hout · Bestuurder na de oorlog
Hendrik van Hout was van 1958 tot 1979 burgemeester van Gramsbergen. Daarvoor werkte hij onder meer als gemeentesecretaris van Medemblik. Bij zijn pensionering ontving hij de gouden erepenning van de gemeente en werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.
Bronnen en beeldverantwoording
Gemeentearchief — Otto van Riemsdijk · Gemeentearchief — Hendrik van Hout · Gemeentearchief — Burgemeesters · Wikipedia — Lijst van burgemeesters van Gramsbergen
De Boomhofkerk in november 1966. — A. J. van der Wal / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC BY-SA 4.0
Jacobus Hendrik de Goede. — Andybenji · CC BY-SA 4.0
De familie Van Riemsdijk omstreeks 1850 — Maker onbekend / Gemeentearchief Hardenberg · Public domain
Alexander Carel Bouwmeester in 1864. — Wegner & Mottu · Public domain
De Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat. — Sneeuwvlakte · CC BY-SA 4.0
Afbeeldingen ongewijzigd, geschaald weergegeven; het kopbeeld wordt passend uitgesneden. Symbolische pentekeningen zijn AI-illustraties, geen historische portretten. Gecontroleerd op 9 oktober 2026.
Portretten en levensbeschrijvingen uit het Gemeentearchief Hardenberg
Hendrik Pilgrum Marius Cato van Ingen
Johannes Hendrikus van Barneveld
Otto van Riemsdijk
Cornelis Johannes van Riemsdijk
Samuel Willem Alexander baron van Voerst van Lynden
Francis Hermannus van der Bend (waarnemend)
Hendrik van Hout
Gerrit Willem Floors
Jan Koob Slomp
Jan Lukas Eggens
Joseph August Marie Leo Houben (waarnemend)
Aanvullende biografische bronnen
Gemeentearchief — Willem Swam
Gemeentearchief — Jacobus Hendrik de Goede
Straatnaam: Over straatnamen — De langste straatnamen van Nederland.